I. Mạch ngừng
Khái niệm: Mạch ngừng hoặc mạch ngưng thi công là sự gián đoạn trong quá trình đổ bê tông trong quá trình xây dựng do các nguyên nhân kỹ thuật hoặc khách quan. Điều này có thể xảy ra vì các yếu tố như khối lượng lớn, vị trí thi công khó khăn, điều kiện thời tiết không thuận lợi, thiếu nguyên vật liệu, v.v.
Nguyên nhân gây ra mạch ngừng: Các nguyên nhân gây ra mạch ngừng bao gồm việc không đảm bảo chất lượng thi công tại các vị trí kết nối và mạch dừng, bề mặt bê tông bị rỗ, thiếu các vật liệu chống thấm như băng cản nước PVC Waterstop hoặc thanh cao su trương nở tại các mạch dừng thi công.
Tầm quan trọng của việc chống thấm mạch ngừng: Việc chống thấm cho các mạch ngừng bê tông là một vấn đề quan trọng trong quá trình xây dựng. Mạch ngừng bê tông thường là điểm yếu trong cấu trúc, và việc không đảm bảo sự kín đáo tại những điểm này có thể dẫn đến rò rỉ nước hoặc các vấn đề khác trong tương lai.
II. Phương pháp chống thấm mạch ngừng
Để chống thấm cho các mạch ngừng bê tông, cần thực hiện các biện pháp như sử dụng các vật liệu chống thấm, kiểm tra bản vẽ thiết kế để chọn giải pháp phù hợp, lựa chọn phương pháp và vật liệu chống thấm phù hợp với từng loại mạch ngừng cụ thể.
Bước 1 : Chuẩn bị
Tháo gỡ, di dời và dọn dẹp chướng ngại vật: ván khuôn, gỗ, sắt thép, xà bần, nước đọng…
Các khuyết tật của bê tông như hốc bọng, lỗ rỗ… không nên tô trét vữa xi măng che phủ trước khi thi công xử lý chống thấm.
Không nên dùng nước trộn xi măng bột để ngâm hay quét hồ dầu, xi măng bảo dưỡng bê tông các hạng mục trước khi thi công xử lý chống thấm.
Đục và dùng máy cắt hay gió đá cắt các râu thép dư trên sàn bê tông cho sâu tối thiểu 2cm so với mặt bê tông.
Các đường ống cấp thoát nước xuyên bê tông hay hộp kỹ thuật nên được định vị. Và lắp đặt hoàn tất bằng trám vữa hay bê tông tối thiểu ½ bề dày bê tông. Các hộp kỹ thuật trong các khu vệ sinh (nếu có) và tường bao nên được xây và tô trát vữa xi măng cao tối thiểu 30 cm để gia cố chống thấm đồng bộ với sàn bê tông.
Bước 2 : Đọc và kiểm tra bản vẽ thiết kế
Thường thì với các công trình lớn như vậy thường đã có sẵn các bản vẽ thiết kế thi công kèm theo. Nhà thầu thi công cần đọc kỹ bản vẽ cũng như thuyết minh đi kèm để đính chính. Tính khả thi của phương án và lựa chọn phương án thi công phù hợp
Bước 3: Vật liệu chống thấm cho mạch ngừng
Các vật liệu thường dùng chống thấm cho mạch ngừng bê tông. Chủ yếu được tư vấn thiết kế hướng dẫn, cũng như các nhà thầu thi công thường sử dụng và hiệu quả như:
Băng cản nước: Sản phẩm Sika Waterbars hoặc PVC Water Stop
Băng trương nở (thanh thủy trương): Hyper Stop DB 2015 hoặc Sika Hydrotite CJ
Xi măng hoặc các loại keo Epoxy, polyme.
Bước 4 : Thi công chống thấm
1. Dùng thép tấm 3mm đặt ở mạch dừng
Đây là phương án từ những thập niên 80 của thế kỷ trước. Khi xử lý mạch dừng bê tông người ta dùng một lá hợp kim đồng kích thước như trên. Dùng làm khớp nối bê tông. Đây là vật liệu chặn nước rất tốt, bởi hợp kim này không dễ bị hư hỏng hoặc bị ăn mòn. Chúng bám dính với bê tông tốt. Sau khi Liên Xô tan rã, chúng ta không còn các loại vật liệu này. Chắc trong lúc khó khăn các nhà thiết kế đã dùng tôn 3 ly thay thế.
Giải pháp này xem ra chẳng dựa trên tiêu chuẩn nào, mà đơn giản chỉ là “chữa cháy”. Bởi trên thực tế, không có cơ sơ nào chứng minh tính bám dính của 1 tấm tôn trơn tuột với bê tông, hơn nữa tấm tôn lá này bị ăn mòn, rỉ sét nhanh. Nếu cho giả thuyết rằng tấm tôn này không bị rỉ. Thì việc chủ đầu tư cũng phải đối mặt với công trình bị rò rỉ do nước chảy lưng tấm tôn này . Do quá trình co dãn của bê tông theo thời gian. Chúng ta xem hình ảnh và minh họa của “sáng kiến” này trong thực tế.
2. Thi công băng cản nước
Đặt băng cản nước ở chính giữa cấu kiện thép, và chia băng cản nước ra 2 phần. Một nửa băng cản nước sẽ nắm trong bê tông khối đang thi công và một nửa còn lại sẽ nằm trong bê tông khối sẽ thi công tiếp theo.
Giải pháp này xem ra chẳng dựa trên tiêu chuẩn nào, mà đơn giản chỉ là “chữa cháy”. Bởi trên thực tế, không có cơ sơ nào chứng minh tính bám dính của 1 tấm tôn trơn tuột với bê tông, hơn nữa tấm tôn lá này bị ăn mòn, rỉ sét nhanh. Nếu cho giả thuyết rằng tấm tôn này không bị rỉ. Thì việc chủ đầu tư cũng phải đối mặt với công trình bị rò rỉ do nước chảy lưng tấm tôn này . Do quá trình co dãn của bê tông theo thời gian. Chúng ta xem hình ảnh và minh họa của “sáng kiến” này trong thực tế.
Một số điều lưu ý:
Vữa xi măng cần có độ sệt thích hợp để dễ dàng thi công nhưng vẫn đảm bảo chịu lực
Khi thi công tại vị trí có băng cản nước cần cẩn thận. Tránh sê dịch hay tạo ấp lực quá lớn sẽ làm cho băng cản nước bị biến dạng không chống thấm tốt.
Khi cần liên kết 2 băng cản nước ta sử dụng mối hàn. Dùng dao hàn đốt cháy 2 vị trí cần hàn, sau đó nhanh chóng ép lại và giữ chặt cho đến khi chúng liên kết lại với nhau.
Trước khi đổ bê tông cần kiểm tra lại vị trí mối nối, vị trí uốn, kiểm tra cao độ
3. Thi công băng trương nở (Thanh thủy trương)
Vệ sinh thật sạch vị trí cần lắp đặt bằng máy thổi cọ quét. Bề mặt bê tông cần tương đối khô không có nước đọng.
Luồn và mở cuộn thanh trương nở dọc thao chiều dài mạch ngừng. Nhưng vẫn để nguyên băng chống dính lót phía sau.
Bơm lượng keo vừa đủ dọc vị trí cần thi công
Lật cuộn thanh trương nở úp ngay lên lớp keo vừa bơm dùng tay ấn đều dọc theo chiều dài mạch của sản phẩm. Sau đó bóc lớp băng keo chống dính mặt sau ra.
.Cần để thời gian cho keo dán khô, kết hợp với việc dùng các biện pháp cơ học để gia cố
Thời gian tối thiểu để có thể bắt đầu dán thanh trương nở. Thông thường là không dưới 24h kể từ thời điểm đổ xong bê tông phân đoạn 1.
Khi bơm bê tông tránh vòi bơm xối trực tiếp vào các vị trí mạch ngừng.
Khi thi công đầm bê tông tránh để đầm rung chạm trực tiếp vào vị trí của băng trương nở
4. Dùng xi măng hòa nước tưới lên khớp nối bê tông trước khi đổ bê tông
Đây là phương án của các nhà nhỏ không chuyên nghiệp chuyên dùng cho các mạch dừng thi công. Bởi kinh nghiệm cho thấy rằng khi đổ nước xi măng vào mạch dừng thì hạn chế được hiện tượng bộng rỗ chân mạch. Như vậy nước sẽ không rò rỉ ngay. Nhưng khi họ rửa bay lấy tiền thì chủ đầu tư lãnh đủ vì bị nước rò rỉ toàn bộ mạch dừng đó. Đây là chuyện xảy ra nhiều ở các công trình nhà ở tư nhân là chủ yếu.
5. Dùng các loại vật liệu kết nối như dạng keo epoxy, polyme
Phương án này khá hiệu quả và chỉ dùng được cho các hạng mục sửa chữa bê tông, liên kết bê tông cũ và mới. Hoặc xử lý các dạng mạch dừng có thể tiếp cận trực tiếp như bê tông sàn mái, đầu trụ và sàn.
Các bước thực hiện cơ bản như:
Bước1: Kiểm tra và vệ sinh bề mặt điểm bị rò rỉ.
Bước 2: Khoan lỗ tại điểm rò rỉ, đặt ống dẫn nước nằm làm giảm áp lực nước tại các vị trí rò rỉ khác (chỉ sử dụng cho các điểm rò rỉ mạnh).
Bước 3: Đặt valve 1 chiều vào lỗ đã khoan và vặn theo chiều kim đồng hồ cho đến khi valve bám chặt vào bê tông.
Bước 4: Thổi sạch bụi bẩn trên bề mặt của điểm thấm. Nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho việc bơm keo vào bên trong điểm rò rỉ.
Bước 5: Bơm keo PU UF 3000/ SL 668/SL 669 vào bên trong vết nứt bằng máy bơm áp lực cao SL-500/SL-600.
Bước 6: khi công việc bơm keo hoàn thành. Sau 1 giờ có thể gỡ các valve 1 chiều ra, làm phẳng và vệ sinh sạch lại bề mặt của điểm rò rỉ.
III. Thi công xử lý chống thấm mạch ngừng sau khi thi công
Phương pháp này chủ yếu dùng để khắc phục các sự cố phát sinh trong quá trình sử dụng, có hiện tượng thấm tại các vị trí mạch ngừng bê tông. Để đảm bảo tính chống thấm, cần tiến hành đánh giá khảo sát công trình. Tìm vị trí có sự cố và đánh giá phân tích nguyên nhân để lựa chọn phương pháp thi công cũng như loại vật liệu chống thấm phù hợp.
Bước 1 :
Kiểm tra vị trí và mức độ thấm của mạch ngừng bê tông
Đục rãnh theo đường thấm mạch ngừng sâu từ 4 – 6 cm. Với các điểm bê tông bọng rỗng thì đục sâu hơn.
Vệ sinh thật sạch rãnh đục bằng máy phun nước áp lực cao, chổi hoặc máy thổi bụi cầm tay.
Bước 2 :
Bão hòa nước cho bê tông tại vị trí rãnh thi công nhưng tránh gây đọng nước.
Lắp thanh thủy trương vào bên trong rãnh và tiến hành đổ bù vữa không co ngót: Sikagrout 214 -11 để trám kín bề mặt rãnh.
Bảo dưỡng bê tông bề mặt vị trí rãnh như với bê tông thường.
Bả chất chống thấm thẩm thấu tinh thể Masterseal 530 dọc theo vị trí mạch ngừng. Để tăng cường khả năng chống thấm của lớp bê tông dọc hai bên mạch ngừng.
Kiểm tra đánh giá kết quả chống thấm.
IV. Kết luận
Việc chống thấm mạch ngừng trong quá trình xây dựng là một công việc quan trọng để đảm bảo tính bền vững và chất lượng của công trình bê tông. Sự lựa chọn cẩn thận của phương pháp thi công chống thấm, việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng vật liệu, cùng với đào tạo kỹ năng cho đội ngũ thi công, đều đóng góp vào thành công của quá trình này.
Công ty tư vấn giám sát Phạm Gia là một đơn vị chuyên nghiệp và uy tín trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ giám sát xây dựng và kiểm định chất lượng công trình. Với đội ngũ kỹ sư và chuyên viên giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang đến sự đảm bảo và an tâm cho mỗi dự án của khách hàng