I. Mạch ngừng là gì?
Trong ngữ cảnh xây dựng và thi công bê tông, "mạch ngừng" chính là một kỹ thuật được sử dụng để chia nhỏ quá trình đổ bê tông lớn thành các đợt nhỏ hơn, nhằm đảm bảo quá trình đông kết và kết dính tốt giữa các lớp bê tông. Khi đổ bê tông một công trình lớn, nếu không có mạch ngừng, bê tông có thể bắt đầu đông cứng ở bề mặt trước, làm cho quá trình đổ bê tông tiếp theo không thể kết dính tốt với lớp bê tông đã đông cứng. Do đó, việc tạo ra mạch ngừng giúp đảm bảo tính chất kết dính và độ bền của công trình bê tông.
Mạch ngừng thường được đặt ở các vị trí chiến lược trong quá trình xây dựng, như sau khi đổ một phần bê tông và trước khi đổ phần tiếp theo. Điều này cho phép phần bê tông đã đổ có thời gian để đông cứng đủ để không bị ảnh hưởng bởi việc đổ bê tông lớp tiếp theo lên trên
Mạch ngừng chính là vị trí gián đoạn trong thi công bê tông được bố trí ở một số vị trí nhất định. Tại những vị trí này lớp bê tông sau được đổ khi lớp bê tông đổ trước đó đã đông cứng.
Trong xây dựng, mạch ngừng là vị trí giảm yếu của kết cấu của bê tông cốt thép toàn khối. Vì vậy, kích thước của mạch ngừng phải tối ưu nhất có thể: chiều dài mạch ngừng là ngắn nhất; mạch ngừng càng thẳng, ít gấp khúc càng tốt; mặt mạch ngừng phải thẳng góc với trục kết cấu để diện tích bề mặt mạch ngừng là nhỏ nhất.
II. Biện pháp thi công mạch ngừng chuẩn kỹ thuật
1. Thời gian ngừng
Mạch ngừng là ranh giới giữa lớp bê tông cũ và bê tông mới. Trong giai đoạn vừa thi công hai lớp bê tông này sẽ có hai cường độ khác nhau (R1: cường độ lớp bê tông cũ. R2 cường độ lớp bê tông mới).
Nếu thời gian dừng dài quá thì R1> R2 hạn chế độ bám dính giữa hai lớp trước và sau. Nếu thời gian ngừng quá ngắn thì R1 rất nhỏ, trong quá trình thi công lớp bê tông thứ hai, sẽ làm nứt, hay sứt mẻ lớp bê tông đã đổ do dầm, đi lại, hay do cốt thép gây ra …
Thời gian ngừng thích hợp nhất là t = (20 ÷ 24)h, lúc đó lớp bê tông đã đổ đạt được cường độ tối thiểu R1 = 25kg/cm2 .
2. Vị trí mạch ngừng
Yêu cầu trong cách tạo mạch ngừng: Mạch ngừng phải phẳng và vuông góc với phương truyền lực nén vào kết cấu.
Đối với mạch ngừng đứng: phải có khuôn để tạo mạch ngừng
Đối với mạch ngừng nằm ngang nên đặt ở vị trí thấp hơn đầu mút ván khuôn một khoảng 3cm đến 5cm.
Mạch ngừng phải được bố trí tại vị trí thuận lợi cho thi công tại một số vị trí sau:
Tại vị trí thay đổi phương chịu lực.
Tại vị trí có nội lực nhỏ, quan tâm đến lực cắt nhỏ.
Tại vị trí mà kết cấu có tiết diện thay đổi đột ngột.
Đối với cấu kiện chịu nén: Mạch ngừng có thể ngừng tại bất kỳ vị trí nào thuận lợi cho thi công. Vì khi chịu nén các lớp bê tông sẽ được ép vào nhau nên không ảnh hưởng đến khả năng làm việc của kết cấu.
Đối với cấu kiện chịu uốn: Vị trí mạch ngừng không ảnh hưởng đến khả năng chiụ lực của cấu kiện bê tông cốt thép. Tuy nhiên không nên đặt tại vị trí moment có khuynh hướng tách hai lớp bê tông ngăn cách bởi mạch ngừng trong vùng chịu kéo.
Cấu kiện chịu cắt: Làm cho hai lớp bê tông trượt lên nhau nên rất nguy hiểm cho cấu kiện. Do đó mạch ngừng phải đặt tại vị trí có lực cắt nhỏ.
3. Xử lý mạch ngừng
Khi đổ bê tông, mạch ngừng cần phải được xử lý kỹ lưỡng để hai lớp bê tông mới và cũ bám dính vào nhau. Thông thường, các đơn vị thi công sử dụng một số biện pháp dưới đây:
Vệ sinh sạch và tưới nước xi măng lên bề mặt lớp bê tông cũ trước khi đổ bê tông mới.
Đánh xờm bề mặt, đục hết những phần bê tông không đạt chất lượng nhất là trong mạch ngừng đứng, rồi tưới nước xi măng. Đối với mạch ngừng ngang thì sau khi đánh xờm, cho một lớp vữa xi măng mác cao dày khoảng 2÷3cm trước khi đổ bê tông mới.
Sử dụng các phụ gia kết dính dùng cho mạch dừng.
Đặt sẵn lưới thép tại vị trí mạch ngừng khi thi công lớp bê tông trước.
III. Kết luận
Tóm lại, "mạch ngừng" trong ngữ cảnh xây dựng và thi công bê tông đề cập đến việc chia nhỏ quá trình đổ bê tông thành các đợt để đảm bảo tính kết dính và độ bền của công trình bê tông.
Công ty tư vấn giám sát Phạm Gia là một đơn vị chuyên nghiệp và uy tín trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ giám sát xây dựng và kiểm định chất lượng công trình. Với đội ngũ kỹ sư và chuyên viên giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang đến sự đảm bảo và an tâm cho mỗi dự án của khách hàng